اصطلاحات آموزش بهداشت و ارتقای سلامت

رفتار behavior

هر گونه پاسخ قابل مشاهده نسبت به یک محرک یا یک اقدام که دارای بسامد و شدت می باشد. رفتار می تواند بصورت ارادی یا غیر ارادی باشد(۱).

هر گونه کنش آشکار، آگاهانه یا ناخودآگاه، با بسامد، شدت و مدت قابل اندازه گیری.

رفتار پاسخگویی به انگیزه ها و تصمیم گیریهاست، رفتار غالباً با هدف است، رفتار بر پایه نیاز است، رفتارها عمدتاً یا به دلیل ارضاء نیازها یا کسب مقبولیت در جامعه است.

رفتار یا آشکار (عمداً و برای نمایش به دیگران) است یا نهان (رفتاری که بر اساس تمایل محض خود فرد است)(۲). یعنی رفتار می توانند تنها جنبه نمایش برای دیگران و دقیقاً نقطه مقابل نگرش خود فرد بوده و یا اینکه متناسب با نگرش های او باشد.

مفهوم باسامد و شدت: برای مثال رفتار ورزش کردن: فردی سه بار در هفته و هر با به مدت ۴۵ دقیقه پیاده روی نموده و ده دقیقه پایانی را به سرعت می دود. بنابراین فراوانی رفتار این فرد سه بار در هفته و شدت آن بصورت انجام ورزش سبک و سنگین می باشد. رفتار و شکل گیری رفتار در انسان ها بسیار پیچیده است.

برای مطالعه بیشتر می توانید به رفرنس شماره دو صفحات ۲۷ الی ۳۰ مراجعه نمایید.

منابع:

  1. ۱) نائومی مودست، تری تامایوز. فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم آموزش و ارتقای سلامت. مترجمان، دکتر محسن شمس و اکرم کریمی، انتشارات تندیس تهران
  2.  ۲) راما چاندران ل و دارمالینگام ت. آموزش بهداشت. مترجمان، دکتر فروغ شفیعی و اذن الله آذرگشب، انتشارات دانشگاه تهران

 

 

 

رفتار بهداشتی Health behavior

از نظرسازمان بهداشت جهانی هرگونه فعالیت انجام شده بوسیله شخص، صرف نظر از وضعیت واقعی یا درک شده سلامت، به منظور ارتقاء، حفاظت و نگهداری سلامت، چه این رفتار از نظر عینی در جهت آن هدف موثر باشد و چه نباشد. پس هر رفتاری که از فرد سرزده، چه با این هدف و قصد و نیت برای ارتقا سلامتی و چه به دلیلی دیگری غیر از سلامتی انجام دهد ولی انجام رفتار باعث ارتقا سلامتی گردد، رفتار بهداشتی نامیده می شود. برای مثل فردی برای سلامتی خود روزانه مرتب ورزش می کند و فردی به دلیل اینکه دوستش بیمار و تنهاست، تصمیم دارد او را همراهی کند و با او روزانه پیاده روی می کند، در هر دو حالت این رفتار، رفتار بهداشتی تلقی می شود(۳). برای مطالعه بیشتر می توانید به صفحات ۸۴ الی ۸۶ رفرنس ۴ مراجعه نمایید.

منابع:

۳) سازمان بهداشت جهانی        https://www.who.int/healthpromotion/about/HPR%20Glossary%201998.pdf

۴) دکتر منوچهر محسنی، مبانی آموزش بهداشت، انتشارات طهوری